KDV, tevkifat, BA-BS, e-Fatura, mizan, geçici vergi... Mali müşavirinizle aynı dili konuşmanız için 40+ terim, sade Türkçe açıklamalarla.
Asgari Geçim İndirimi, çalışanın medeni durumuna ve bakmakla yükümlü olduğu çocuk sayısına göre maaşından her ay düşülen vergi indirimi. 2022 sonrası uygulamadan kaldırılmış olsa da bazı hesaplamalarda geçiş kalemi olarak kullanılır.
Form BA mal ve hizmet alımlarını, Form BS ise mal ve hizmet satışlarını içeren GİB'e aylık bildirilen tablolardır. KDV mükellefleri, aylık 5.000 TL ve üzeri işlemlerini bu formlarda raporlar. Eşleşmeyen tutarlar denetim sebebi olabilir.
Mükelleflerin belirli dönemlerde (aylık, üç aylık, yıllık) Gelir İdaresi Başkanlığı'na elektronik ortamda gönderdiği vergi raporları. KDV1, KDV2, Muhtasar, Geçici Vergi, Yıllık Gelir Vergisi gibi türleri vardır.
Bir işveren tarafından çalışana ödenen brüt maaş, SGK kesintileri, gelir vergisi, damga vergisi ve net maaş bilgilerini içeren belge. SGK e-Bildirge sistemine de aktarılır.
Bir müşterinin veya tedarikçinin sizinle olan tüm finansal işlemlerini (fatura, ödeme, iade, ekstre) tek bir hesap altında izleyen muhasebe kaydı. Vade takibi ve yaşlandırma raporları cari hesap üzerinden yapılır.
Resmi belgeler (sözleşme, fatura, makbuz, beyanname) için belirli oranda alınan vergi. 2025 itibarıyla beyannameler için sabit tutarda ödenir. Bordroda da net hesaba yansır.
Gelir İdaresi Başkanlığı'nın işletme defteri ve serbest meslek defteri tutan mükellefler için sunduğu elektronik defter sistemi. Defterler dijital tutulur, beyanname otomatik oluşturulur.
Karşı tarafın e-Fatura mükellefi olmadığı durumlarda elektronik ortamda kesilen ve GİB'e iletilen fatura türü. PDF olarak müşteriye e-posta ile gönderilir, kâğıt yedek gerekmez.
Yevmiye defteri ve defter-i kebirin (büyük defter) elektronik ortamda tutulması ve GİB'e gönderilmesi. Belli ciro üstündeki şirketler için zorunlu, altında olanlar için opsiyonel.
İki e-Fatura mükellefi arasında, GİB'in özel entegratör veya direkt portal sistemi üzerinden gönderilen tamamen elektronik fatura. Kâğıt çıktı zorunlu değil, denetim ve arşivleme dijital.
Mal sevki sırasında düzenlenen elektronik irsaliye. Karşı taraf e-Fatura mükellefi ise zorunlu, değilse opsiyonel. Yol kontrolünde QR kod ile doğrulanabilir.
Avukat, mühendis, doktor, danışman gibi serbest meslek erbaplarının müşterilerinden tahsil ettikleri hizmet bedeli için kestikleri elektronik makbuz. 2025 itibarıyla tüm SM erbabı için zorunlu.
TCMB'nin geliştirdiği Fonların Anlık ve Sürekli Transferi sistemi. 7 gün 24 saat çalışır, banka kapalı olsa da anında havale yapılır. Sanal POS yerine komisyonsuz alternatif olarak kullanılabilir.
Stok değerleme yöntemi. İlk giren ilk çıkar (FIFO) yaklaşımıyla; ürünler alındıkları sıraya göre çıkartılır. Enflasyonist dönemde maliyetler düşük, kâr yüksek görünür.
Kurumlar ve gelir vergisi mükelleflerinin yıllık vergi beyanı öncesinde, üç ayda bir (3, 6, 9, 12. aylar sonu) avans olarak ödedikleri vergi. Yıl sonu beyannamede mahsup edilir.
Türkiye'de gerçek kişilerin yıllık gelirine göre artan oranlı (basamaklı) olarak alınan vergi. 2025 dilimleri: %15 - %20 - %27 - %35 - %40. Bordroda her ay hesaplanır.
Hazine ve Maliye Bakanlığı'na bağlı vergi otoritesi. e-Fatura, e-Arşiv, e-Defter, BA-BS gibi tüm elektronik sistemleri yönetir; beyanname ve ödemeleri kabul eder.
İş Kanunu'nda belirlenen ihbar sürelerine uyulmaksızın iş sözleşmesi feshedilirse karşı tarafa ödenen tazminat. Çalışma süresine göre 2-8 hafta arasında değişir.
Bir noktadan başka bir noktaya mal taşınırken düzenlenen ve mal hareketini kanıtlayan resmi belge. Kâğıt veya elektronik olabilir; yol kontrollerinde gösterilir.
Bir işletmenin nakit para giriş-çıkışlarının takip edildiği hesap. Tahsilat, gider, sermaye, banka transferi gibi tüm nakit hareketleri buradan geçer. Gün sonu kasa kapanışı kritik.
Türkiye'de mal ve hizmetlerden alınan dolaylı vergi. Genel oran %20, indirimli oranlar %10 (eğitim/sağlık/lokanta) ve %1 (temel gıda). Aylık KDV1 ve KDV2 beyannameleriyle bildirilir.
Belirli işlemlerde (örn. yapım, temizlik, danışmanlık) faturadaki KDV'nin tamamı satıcı tarafından değil; belli bir oranı alıcı tarafından doğrudan GİB'e ödenir. KDV2 beyannamesi ile beyan edilir.
Bir işyerinde en az bir yıl çalışan ve belirli sebeplerle işten ayrılan/çıkarılan personele, son aylık brüt maaşının her çalışma yılı için bir aylığı oranında ödenen tazminat. Tavan vardır.
Ürünün hammadde, işçilik, üretim, lojistik, depo gibi toplam masraflarının ürüne yansımış değeri. FIFO veya ortalama yöntemiyle hesaplanır. Kâr-zarar tablosunda satışların doğru görülmesi için kritik.
Bir dönemin sonunda muhasebe hesaplarının borç ve alacak toplamlarını gösteren tablo. Genel geçici mizan, kesin mizan ve kapanış mizanı türleri var. Beyan dönemi öncesi kontrol için kullanılır.
Maaş, kira, serbest meslek ödemeleri gibi belirli ödemelerden yapılan stopaj (vergi kesintisi) kesintilerinin aylık olarak GİB'e bildirildiği beyanname. Damga vergisi de buradan ödenir.
Ön muhasebe yazılımının ürettiği finansal analiz tabloları. Kâr-zarar, mizan, yaşlandırma, satış analizi, kasa-banka mutabakatı en yaygın olanlar. Kararlar için kritik.
Müşterinin kredi veya banka kartıyla internet üzerinden ödeme yapmasını sağlayan servis. iyzico, PayTR, Param gibi sağlayıcılar mevcut. Komisyon farklı bankalara göre değişir.
Çalışanların sigortalanması, primlerinin toplanması, emeklilik ve sağlık ödemelerinin yapıldığı devlet kurumu. İşveren her ay e-Bildirge ile prim bildirimi gönderir.
Bir işletmenin satılmak veya üretimde kullanılmak üzere bulundurduğu mal varlığı. Çoklu depo, varyant, barkod ve maliyet yöntemiyle (FIFO/Ortalama) takip edilir.
Bir fatura için müşteriye gönderilen, üzerine tıklayarak kart veya FAST ile ödeme yapabileceği kişisel link. Ödeme yapıldığında fatura otomatik 'Ödendi' durumuna geçer.
Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları için verilen 11 haneli benzersiz kimlik numarası. Şahıs şirketleri ve serbest meslek erbapları VKN yerine TCKN kullanır.
Bir ödeme yapılırken kaynağında yapılan vergi kesintisi. KDV tevkifatı ve gelir vergisi tevkifatı (stopaj) en bilineni. Hizmet alımlarında, kira ödemelerinde ve serbest meslek ödemelerinde uygulanır.
Borcun veya alacağın ödenmesi için belirlenmiş tarih. Faturada, çekte, senette ya da sözleşmede yazılı olur. Vade takibi cari hesabın doğru yönetilmesinin temelidir.
Türkiye'de tüzel kişiliklere (şirket, dernek, vakıf) verilen 10 haneli vergi kimlik numarası. e-Fatura sistemine giriş, BA-BS bildirimi gibi tüm işlemlerde kullanılır.
Bu terimleri Bamux'de tek panelden yönet. KDV otomatik, BA-BS hazır, mizan bir tıkla.
